کارگردان پشت پرده تنش میان باکو و تفلیس چه کسی است؟

آناخبر: در روزهای اخیر مباحثه مرزی میان جمهوری آذربایجان و گرجستان در مورد مجموعه معبد کشیکچی داغ که در منطقه صفر مرزی دو کشور قرار گرفته تبدیل به موضوعی روز شده است.

 

خصوصا در روزهای گذشته عده ای از کشیشان ارتودوکس گرجی و برخی فعالان مدنی این کشور با تجمع در این منطقه و ایجاد زنجیره انسانی مانع رفت و آمدهای مرزی در اتوبان قرمیزی کورپو شدند که این موضوع تبدیل به مساله ای مورد توجه رسانه های محلی در هر دو کشور شد.
ایرینا ایناشویلی، روزنامه نگار گرجی در یادداشتی تحلیلی در سایت روسی رگنوم از وجود برخی دست های پشت پرده در گرجستان برای شعله ور کردن این آتش و بهره برداری های سیاسی داخلی خبر داد.
ایناشویلی با بیان این که به رغم تمام حساسیت آفرینی هایی که در دو طرف در حال انجام است اما توجه به بیانیه های رسمی دو دولت و نیز حتی توجه به اظهارات عالی ترین رهبر ارتودوکس گرجی، ایلیای دوم مبنی بر این که این مشکل با کمک نهادهای بین المللی و کشورهای دوست قابل حل است نشان دهنده عدم وجود تنشی خاص بین تفلیس و باکو است. اما فضای رسانه های اجتماعی و خبری چیز دیگری را نشان میدهد.
او تاکید میکند که تحلیل فضای رسانه های اجتماعی گرجی نشان دهنده این است که موضوع بیشتر در حال تبدیل شدن به مساله ای برای انتقادهای تند از سالومه زورابیشویلی، رئیس جمهور و دیوید زالکالیانیان، وزیر امور خارجه است.
تنش های اخیر دقیقا پس از بازگشت زورابیشویلی از باکو آغاز شده است. او دراین سفر رسمی از لزوم تعیین تکلیف مرزهایی که هنوز در آنها دو طرف به نظر واحدی نرسیده اند سخن گفته بود.
مخالفان معتقدند که دقیقا پس از این اظهارت حساسیت آفرین نیروهای مرزبانی آذربایجان در منطقه کشیکچی داغ شروع به سختگیری هایی کرده اند که باعث آغاز تنش شده است. با توجه به همین نیز رئیس جمهور گرجستان را به عنوان اولین متهم این تنش های معرفی میکنند.
در این میان عملکرد میخائیل ساکاشویلی، رئیس جمهور سابق گرجستان نیز قابل توجه است. او همزمان با آغاز تنش ها با استفاده از حساب فیس بوکی خود از آمادگیش برای همکاری در حل مساله مشکل مرزی دو کشور سخن گفت. او در حالی که دولت موجود را دولتی که بر اساس قواعد لوتی گری عمل میکند و هیچ کس در باکو آنها را جدی نمیگیرد توصیف کرده بود بدون این که توضیح دهد برای چه در 9 سال حاکمیتش نسبت به حل این مساله اقدام نکرده است گفت: من بدون آنکه سمت سیاسی خاصی داشته باشم حاضر به انجام فعالیت برای حل این مشکل هستم. این مشکلات نیازمند مذاکرات جدی است و این دولت عاجز از این کار است. من در باکو دارای روابط محکمی هستم.
او با بیان این که دولت موجود گرجستان خط راه آهن این کشور را از سودی چند میلیون دلاری به زیان دهی 300 میلیون دلاری رسانده است از اخاذی های لابی ایوانیشویلی از باکو خبر داده و مدعی شد من این اطلاعات را نه از شایعات که با خبرهای موثق میگویم. آنها در حال فشار به باکو برای دریافت پول برای روزهای مبادا هستند.
ایناشویلی در تحلیل خود ضمن بیان برخی تحرکات جریان مخالف دولت مینویسد: به نظر میرسد اصلی ترین نفع این تحرکات برای مسکو باشد تا دولت غربگرای موجود را در عرصه داخلی مورد فشار قرار دهد. همچنین این مساله باعث تنش میان دو ملت گرجی و آذری خواهد شد و یکپارچگی موجود قفقاز را بیش از پیش تحت شعاع قرار خواهد داد.
مجموعه معبدهای «کشیکچی داغ» (که گرجی ها آن را دیوید قارجی مینامند.) در ارتفاعات مرزی بین جمهوری آذربایجان و گرجستان در منطقهای به وسعت 25 کیلومتر پراکنده شده است. این مجموعه پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوری تاکنون نشانهگذاری نشده است. همین مسئله باعث شده تا با وجود مذاکرات مرزی بیش از 20 سال میان گرجستان و جمهوری آذربایجان، تنشهای مرزی بین دو کشور هر از چند گاهی اوج بگیرد.
جمهوری آذربایجان به علت تعلق این معابد به دوره تاریخی آلبانیای قفقاز، آن منطقه را متعلق به خود میداند و در مقابل گرجستان نیز ادعای ارضی در مورد این منطقه دارد و آن معابد را به لحاظ تعلق به گرجیهای مسیحی مهم میداند.