انتخابات پیش‌روی ترکیه و نگرانی‌های اردوغان

آناخبر: با آن که احزاب مخالف در شرایط ایده‌ عالی قرار ندارند اما حزب عدالت و توسعه در شرایطی نیست که به طور کامل٬ آسودگی خاطر اردوغان را فراهم کند.

 

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم٬ دو ماه دیگر انتخابات شهرداری‌های ترکیه برگزار خواهد شد و احزاب این کشور از حالا وارد یک رقابت پرتنش شده‌اند تا بتوانند امکان اداره بیشترین تعداد شهرداری‌های کشور را در دست بگیرند.

با توجه به اختیارات شهرداری‌ها و نهادهای محلی و قدرت شهرداران در هزینه کردن اعتبارات و استخدام منابع انسانی٬ شهرداری‌ها برای احزاب ترکیه اهمیت فراوانی دارند و هر حزبی که بتواند شهرداری بیشتری در اختیار داشته باشد٬ امکان تبلیغاتی بیشتری برای جلب رضایت مردم در دست دارد.
انتخابات و احزاب داخل و خارج از مجلس

تعداد احزاب سیاسی فعال در ترکیه فراوان است و آمار احزاب رسمی و قانونی از مرز چهل حزب گذشته است.

بر اساس قوانین سختگیرانه انتخاباتی ترکیه٬ هر حزبی که بخواهد به شکل حزبی در رقابت‌های انتخاباتی نامزد معرفی کند٬ باید در نصف به علاوه یک 81 استان ترکیه٬ دارای دفاتری در مرکز استان و شهرستان دوم استان باشد و هزینه کمرشکن خرید یا اجاره ساختمان‌های دفاتر احزاب و نیروهای آنان٬ در توان هر حزب و گروهی نیست.

به همین دلیل معمولاً احزابی که در داخل مجلس ملی ترکیه٬ تعدادی از کرسی‌ها را در دست گرفته و از سهم بودجه ملی و ریشه تاریخی و اجتماعی برخوردارند٬ شانس بیشتری برای جلب آرای مردم دارند. از جمله:

حزب عدالت و توسعه (AKP) به رهبری اردوغان

حزب جمهوری خلق (CHP) به رهبری کلچدار اوغلو

حزب دموکراتیک خلق‌ها (HDP) به رهبری دمیرتاش

حزب حرکت ملی (MHP) به رهبری تمللی

حزب خوب (IP) به رهبری خانم مرال آکشنر

اما احزاب دیگری همچون سعادت٬ وحدت بزرگ٬ دموکرات٬ کارگر٬ وطن٬ مطالبه آزاد و دیگر احزاب کوچک٬ در انتخابات٬ حضور جدی و اثرگذار ندارند و معرفی نامزد از سوی این احزاب٬ یا فقط در حد وزن‌کشی و یا در حد تداوم مسیر فکری و تبلیغاتی است.

ائتلاف جمهور٬ واقعاً تا زمان مرگ؟

رجب طیب اردوغان رهبر حزب عدالت و توسعه در استان غازی عنتاب و در جمع هواداران حزب خود اعلام کرد که ائتلاف با حزب حرکت ملی تا زمان مرگ و مزار٬ ادامه خواهد داشت. از دیگر سو٬ دولت باغچلی٬ رهبر حزب حرکت ملی نیز اعلام کرده که ائتلاف او با اردوغان٬ صرفاً یک ائتلاف انتخاباتی نیست بلکه راهی برای حفظ بقای ترکیه است.

بسیاری از تحلیل‌گران ترکیه٬ اظهارات اردوغان و باغچلی را اغراق آمیز تلقی می‌کنند و معتقدند که انتخابات شهرداری‌ها ربطی به بقای حکومت در ترکیه ندارد. آنها معتقدند این موج تبلیغاتی ملی‌گرایانه و محافظه‌کارانه٬ فقط برای جلب آرای مردم شکل گرفته و پای بقا در میان نیست.

اوضاع مخالفین

حزب جمهوری خلق پس از انتخابات ریاست جمهوری و سراسری سال 2018 و بروز اختلاف و تنش بین کمال کلچدار اوغلو و محرم اینجه٬ همچنان در بحث رهبری٬ دچار مشکل و تنش است. با آن که نامزدهای اغلب استان‌ها معرفی شده‌اند، اما حزب جمهوری خلق در شرایطی قرار گرفته که حتی با حمایت‌های خانم مرال آکشنر رهبر حزب خوب نیز٬ احتمالاً نمی‌تواند رکورد آرای پیشین خود را بشکند.

حزب خوب برای نخستین بار وارد رقابت در حوزه انتخابات شهرداری‌ها شده و در بسیاری از استان‌ها اگر صاحب شهرداری شود٬ قطعاً از سهم آرای حزب حرکت ملی کاسته خواهد شد. چرا که آکشنر از حزب حرکت ملی انشعاب کرده است.

حزب دموکراتیک خلق‌ها به رهبری سزایی تمللی و پروین بولدان به عنوان نهاد اقماری پ.ک.ک در استان‌های بزرگی همچون استانبول٬ آنکارا٬ ازمیر و اورفا٬ نامزد معرفی نکرده است و احتمال دارد در روزهای آخر٬ از طرفداران خود در این استان‌ها بخواهد از نامزد حزب جمهوری خلق حمایت کنند. این حزب در استان‌های ترک‌نشین در موقعیت خوبی نیست، اما به احتمال قوی٬ در استان‌های کردنشین٬ خواهد توانست ائتلاف اردوغان و باغچلی را شکست دهد.

حزب حاکم در چه حال است؟

حزب عدالت و توسعه یا آکپارتی٬ در برخی از استان‌ها از شانس و امکان آن برخوردار است که با حمایت حزب حرکت ملی٬ بسیاری از شهرداری‌ها را از آنِ خود کند و حتی بعید نیست که این بار٬ قلعه‌ حزب جمهوری خلق یعنی ازمیر هم به دست نهاد زیبکچی وزیر اسبق اقتصاد بیفتد و حزب عدالت و توسعه در این استان٬ فرش را از زیر پای کمالیست‌ها بیرون بکشد. با این حال٬ کادرهای تازه‌نفش و برخی اختلاف سلیقه‌ها در انتخاب نامزدها٬ جای تامل دارد.

آیا اردوغان نگران است؟

با توجه به نکاتی که در مورد احزاب مخالف دولت به آنها اشاره شد٬ در شرایط فعلی حزب عدالت و توسعه حرکت ملی در چارچوب ائتلاف جمهور در شرایط نسبتاً مطلوبی قرار دارند و در بسیاری از استان‌های ترکیه از شانس پیروزی برخوردار هستند با این حال نمی‌توان گفت که رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه و رهبر حزب عدالت و توسعه و همچنین دولت باغچلی رهبر حزب حرکت ملی به معنای کامل کلمه آسوده خاطر هستند.

چرا که هر دو حزب دچار مشکلات جدی شده‌اند و علاوه بر این٬ تلاش رقبا و به میدان آمدن نامزدهای بروکرات نسل جدید از بسیاری از احزاب ترکیه موجب آن شده که پیش بینی در مورد نتایج انتخابات آتی دشوار شود.

واقعیت این است که حزب عدالت و توسعه در سالیان اخیر دچار کُندی و وقفه شده و بسیاری از سران حزب بر این باورند که هیچ کدام از مقامات عالی رتبه حزب به اندازه خود اردوغان فعالیت نمی‌کنند و شاید به اندازه‌ او از رغبت و انگیزه بالایی برای تلاش شبانه‌روزی برخوردار نیستند.

به همین خاطر در برخی از شاخه‌های استانی حزب عدالت و توسعه ٬شاهد کندی و پایین آمدن انگیزه کادرهای عالی رتبه هستیم و این در شرایطی است که احزاب دیگر نیز با مشکلات مشابهی روبرو شده‌اند، اما مسئله اینجاست که در انتخابات شهرداری‌ها مسائل خانوادگی٬ عشیرتی و روابط فامیلی از معادلات حزبی مهم‌تر می‌شود و حتی در برخی از استان‌هایی که حزب عدالت و توسعه از قدرت و نفوذ بالایی برخوردار است٬ ممکن است که یک نامزد مستقل یا نامزدی از حزب دیگر به خاطر روابط فامیلی آرای آکپارتی را به سوی خود جلب کند.

در کل می‌توان گفت حزب عدالت و توسعه در سالیان اخیر همواره پیروز بوده، اما پیروزی آک پارتی و اردوغان یک تبصره نیز داشته و آن تبصره٬ پیروزی با رای ناپلئونی و در لبه مرز بوده است.

همچنان که دیدیم در انتخابات سراسری سال 2018 میلادی آرای آک پارتی به شکل جدی پایین آمد و خود اردوغان نیز به زحمت به مرز 52 درصد رسید. با این حال تابلوی سیاسی کنونی ترکیه این واقعیت را به ما نشان می‌دهد که فعلاً حزب جایگزین و آلترناتیو قدرتمندی برای شکست دادن اردوغان و یاران او وجود ندارد و به احتمال قوی اگر در انتخابات پیش‌رو نیز نتایج طلایی عاید اردوغان و باغچلی شود٬ احزاب مخالف نمی‌توانند در زیر یک سقف واحد گرد هم آیند و برای شکست دادن حزب حاکم به یک استراتژی مشترک برسند.