شعر خوانی اردوغان در باکو سرپوش بر شکستها و تحریک حس ناسیونالیستی بود

 آناخبر/ شکستهای دولت اردوغان در سوریه، لیبی و تشدید درگیری با یونان و قبرس باعث شد تا برای سرپوش گذاشتن بر ضعف ها مدعی شود که جمهوری آذربایجان به واسطه ترکیه توانست در جنگ قراباغ پیروز شود.

 

آنچه اردوغان در روز 5 شنبه در باکو خواند، قطعه‌ای از ترانه معروف ارس یا با تلفظ ترکی آن، آراز بود. ترجمه بیتی که او خواند این بود: ارس را جدا کردند و آن را با میله و سنگ پر کردند / من از تو جدا نمی شوم، به زور جدایمان کردند.

در واکنش به این موضوع، محمدجواد ظریف به شکلی کنایه آمیز نوشت که آیا اردوغان نفهمید که علیه استقلال جمهوری آذربایجان سخن گفته است؟  اشاره ظریف به قرارداد گلستان میان ایران و روسیه تزاری در سال 1813 میلای است که بر اساس آن بخش های شمالی رودخانه ارس به روسیه واگذار شد. ظریف به کنایه یادآوری کرد که منطقه آذربایجان به مادر اصلی خود ایران تغلق دارد و این قرارداد گلستان بوده که باعث شده بخش هایی از آن از سرزمین اصلی جدا شود.

بارها در مورد رویای اردوغان برای احیای امپراطوری عثمانی و حتی کشورگشایی در این زمینه صحبت شده و در این زمینه ایده های او که نزدیک به پان ترکیست ها بوده، بیان شده است. اما این تنها دلیل اردوغان برای این مواضع نیست.

ترکیه در سال های اخیر حمایت از جمهوری آذربایجان کشوری که روابط نزدیک زبانی، قومی و فرهنگی با آن دارد را به طور بی سابقه ای افزایش داده است.

این موضوع برای اردوغان چند دستاورد مهم دارد. اول اینکه با برجسته کردن حس ناسیونالیستی در داخل ترکیه، ضعف های حزب خود را که در مقاطعی در افکار عمومی جایگاه متزلزلی داشته، می پوشاند. به همین دلیل است که حزب عدالت و توسعه یعنی حزب اردوغان در سال‌های اخیر در اتحادی نزدیک با حزب حرکت ملی ترکیه مسیری ناسیونالیستی اتخاذ کرده است.

دومین موضوع، موضوع انرژی است. بخش زیادی از واردات گاز طبیعی ترکیه از جمهوری آذربایجان انجام می شود. نفت دریای مازندران نیز به بندر جیحان در ساحل دریای مدیترانه فرستاده می‌شود. این موضوه به ویژه از آنجا که ترکیه در سال های اخیر درگیری هایی با روسیه داشته و واردات انرژی این کشور از روسیه به خطر افتاده، اهمیت مضاغفی دارد.

از سوی دیگر، نفوذ ترکیه در جمهوری آذربایجان می تواند بر رقابت های سیاسی این کشور با روسیه نیز اثرگذار باشد؛ به ویژه از آنجا که مواضع ترکیه در موضوعاتی مانند سوریه و لیبی با روسیه تضاد دارد.